Hondakin organikoak etxez-etxe biltzeko zerbitzua
Hondakinen kudeaketa udalaren eskumenekoa da. Arabako Errioxan, udalek kudeaketa Arabako Errioxako Koadrilaren esku uzten dute. Horrela, edukiontzien eta zerbitzuen erabilera arautzen du. Kontuan hartuta etxe bateko hondakinen % 47 biohondakinak direla (prestatutako edo prestatu gabeko janariaren hondarrak), ezinbestekoa eta nahitaezkoa da hondakin horiek bereiztea Europak 2035erako ezarritako helburuak lortzeko. Arabako Errioxan, hondakin organikoak modu deszentralizatuan tratatzen dira, planta handietara garraiatzea saihestuz. Zehazki, biohondakinak komunitateko konpostajearen bidez birziklatzen dira.
Oraingoz, hondakinak atez ate biltzeko zerbitzua Eltziegon, Lantziegon eta Kripanen baino ezda jarri martxan. Kudeaketa-eredu berri hori nahitaezkoa da, eta ez borondatezkoa.
Nola funtzionatzen du hondakin organikoak etxean biltzeko sistema honek?
Lehenik eta behin, birziklatze-kit bat banatzen da, etxebizitzarako txip identifikatzailea duen kubo batez, txartel pertsonalizatu batez eta azalpen-liburuxka batez osatua. Banaketaren ondoren, etxeko bilketa-ordutegi bat ezartzen da, edo atez atekoa izenez ezagunagoa, bio-hondakinentzat. Langileak etxeetatik pasatzen dira, materia organikoa jasotzen dute eta erabiltzaile bakoitzaren txipa irakurtzen dute eskumuturreko irakurgailu baten bidez.
Gainera, hondakin organikoak eramateko larrialdi-eremuak daude, bilketa-ordutegietara egokitu ezin badira. Eremu horietara edukiontzien txartel beraren bidez sar daiteke.
Sorgailu handiek, tabernek, jatetxeek, saltokiek eta gainerakoek bilketa-ordutegi berezia dute. Marques de Riscal da funtzionamendu onaren adibide bat. Bere ekarpen-eremua du, eta bere mahastietako hondakin organikoen ondoriozko konposta birzirkulatzen du.
Hondakin organiko guztiak in situ kudeatzen dira komunitateko konpostaje-eremuetan. Ingurumen- eta gizarte-abantaila eta -onura hauek lortzen dira:
1. Kamioiak murriztea, eta, beraz, CO2 eta zarata gutxitzea eta osasunean eragin txikiagoa izatea.
2. Hondakinei buruzko Legearen helburuak betetzea.
3. Herritarrek beren hondakinen kudeaketari buruzko ezagutza handiagoa izatea.
4. Konposta lurrera birzirkulatzea, ia desegokitasunik gabe.
5. Lurzoruaren nutrizio-aplikazioa.
